Logo3
هواپیمای اقتصادی شیخ تدبیر و امید، به کاخ الیزه رسید

پس از سال‌ها قهر سیاسی و اقتصادی ساکنان قاره سبز با ایران، حالا شیخِ تدبیر و امید تور سفرهای خود را به این کشورها آغاز کرده است.

در هفته‌ای که گذشت رییس‌جمهور ایران، ابتدا در آغوش سرجو ماتارلا رییس‌جمهوری و متئو رنتزی نخست‌وزیرایتالیا قرار گرفت تا ایتالیا اولین کشور اروپایی لقب بگیرد که در دوره‌ پساتحریم، روابط اقتصادی‌اش را با ایران احیا می‌کند. در این سفر دو کشور قراردادهایی به ارزش بالغ بر 80 هزارمیلیاردتومان انعقاد کرده‌اند. هواپیمای رییس‌جمهوری بلافاصله رم را به مقصد پاریس ترک کرد تا پس از 16 سال رابطه اقتصادی ایران و فرانسه، به‌صورت مستقیم از سر گرفته شود. در گفت‌وگوهای حسن روحانی و فرانسوا اولاند نیز قراردادهایی بالغ بر 120 هزارمیلیاردتومان مشتمل بر حوزه‌های مختلفی امضا شد.


جزییات قراردادهای ایران و فرانسه


درباره آخرین توافقات تجاری و اقتصادی روسای‌جمهور فرانسه و ایران در کاخ الیزه، بنا بر اعلام منابع خبری قراردادهایی به ارزش حدود 30 میلیارد یورو (یعنی حدود 120 هزارمیلیارد تومان) توسط شرکت‌های فرانسوی و ایرانی امضا شد.
در این میان، غول نفتی توتال و شرکت‌های‌هواپیمایی ایرباس، خودروسازی پژو سیتروئن، راه‌آهن دولتی فرانسه، سانوفی، سوئز، آئروپورت دو پاریس وBouygues ،Vinci SA و خط کانتینر فرانسویCMA CGM از جمله شرکت‌هایی بودند که به‌ترتیب در زمینه‌های خرید نفت از ایران، خرید هواپیماهای نو از فرانسه، تولید خودرو در ایران، گسترش همکاری‌های ریلی، تولید محصولات پزشکی، مشارکت در تصفیه آب، ساخت پایانه جدید در فرودگاه امام خمینی تهران و اداره و نوسازی فرودگاه‌های مشهد و اصفهان با ایران قرارداد امضا کردند. بر پایه اظهارات مانوئل والاس نخست‌وزیر فرانسه، حوزه‌های سلامت، کشاورزی و محیط‌زیست نیز از دیگر زمینه‌های امضای قرارداد در جریان سفر حسن روحانی به فرانسه بوده است.

خرید هواپیماهای ایرباس سوغاتی ارزشمند روحانی


اگرچه اغلب قراردادهای امضاشده ایران و فرانسه، اهمیت خاص خود را در بهبود وضعیت تجارت و شرایط اقتصادی دو کشور دارد اما شاید بتوان از خرید بیش از یکصد فروند هواپیمای مسافربری ایرباس با مبالغ بالا به‌عنوان مهمترین سوغاتی رییس‌جمهوری ایران از این کشور اروپایی نام برد. این تعداد هواپیما از انواع مختلف غول‌پیکر و سبک که برخی منابع عدد آن را 118 فروند اعلام کرده‌اند یقینا می‌تواند سهم بسیار مهمی را در بهبود وضعیت حمل و نقل هوایی ایران که در سال‌های گذشته بر فرسودگی و نقایص آن تاکید شده بود، بازی کند.
به‌هرحال گفته می‌شود شرکت هواپیمایی ایرباس 118 هواپیمای مسافربری را به‌صورت اجاره به‌شرط تملیک به ایران‌ایر تحویل خواهد داد و همچنین خدمات آموزش خلبان و تعمیر و نگهداری آنها را فراهم می‌کند. در سویی دیگر نیز کشورمان متعهد شده است در مدت 10 سال پول هواپیماها را  پرداخت کند.
این سفارش که بر مبنای قیمت‌های اعلام‌شده از سوی ایرباس، 27 میلیارد دلار ارزش دارد شامل 12 فروند هواپیمای سوپرجامبوی دو طبقه‌ای 380، 21 فروند هواپیما از خانواده‌ «ای 320» و 24 فروند «ای 320 نئو» است. همچنین 73 فروند هواپیمای پهن‌پیکر سفارش ایران شامل 27 «ای 330» و 18 «ای 330 نئو» و 16 «ای 350» هستند.
به گفته وزیر راه و شهرسازی با توجه به ساختار صنعت هوانوردی ایران، پروازهای کوتاه‌برد، میان‌برد و دوربرد گسترده‌ای در مرزهای داخلی و خارجی خواهیم داشت و قطعا ما به تقویت ناوگان هوایی خود نیاز جدی داشته‌ایم.
بر اساس اعلام مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایران (هما) تفاهم‌نامه اولیه خرید 118 فروند هواپیمای ایرباس به ارزش 5/10 میلیارد دلار به امضا رسیده است. البته فرهاد پرورش بخش عمده تامین اعتبار این خرید را از طریق فاینانس اعلام کرده است. پرورش، در معرفی ایرباس‌350 گفت: این نوع هواپیماها دوربرد محسوب می‌شوند و بسیار جدید و مدرن هستند که در منطقه تنها یکی دو ایرلاین از این نوع هواپیماها استفاده می‌کنند.
البته آن گونه که برخی کارشناسان می‌گویند برای ساخت سفارشی و تحویل این تعداد هواپیما به ایران، قطعا مدت‌زمانی دست‌کم سه تا چهار ساله را می‌طلبد ولی تردیدی نیست که با توجه به اهمیت آشکار و پنهان این اقدام، چنین قراردادی می‌تواند یکی از نقاط عطف وضعیت صنعت هوایی و تاثیرات فراوان آن در سایر شاخص‌های تجاری و اقتصادی در ایران تلقی شود. ضمن آنکه میانگین سنی بالای هواپیماهای ایرانی که یکی از دغدغه‌های سال‌های گذشته در ایران بوده حالا می‌تواند با اضافه‌شدن تعداد زیادی هواپیمای نو، به میزان قابل‌توجهی کاهش یابد.

پژو، اولین شرکت خودروسازی که قهرش را شکست


البته در کنار قراردادهای هواپیمایی، توافقات شرکت‌های خودروسازی فرانسوی و اعلام آمادگی آنها از جمله پژو برای بازگشت به بازار ایران، از جمله موضوعاتی است که می‌تواند برای ایرانیانی که از قیمت‌های بالای خودروهای نه‌چندان باکیفیت داخلی به ستوه آمده‌اند، جالب و مهم باشد.
در این زمینه شرکت پژو سیتروئن، نخستین خودروساز غربی است که پس از لغو تحریم‌ها قهرش را با ایرانی‌ها شکست و پای قرارداد بازگشت به ایران را پس از چهار سال، امضا کرد. این شرکت برای تولید سالانه 200 هزار خودرو در ایران و با استفاده از قطعاتی که در داخل کشور ایران تولید می‌شوند، قرارداد امضا کرده است. ارزش این قرارداد برای هر طرف 436 میلیون دلار اعلام شد. گفته می‌شود بر پایه این قراردادها، مدلهای پژو 208، شاسی بلند 2008 و مدل کامپکت 301 تولید خواهند شد.
با وجود آنکه شرکت پژو در سال 2012 در پی وضع تحریم‌ها از ایران خارج شد اما شرکت ایران‌خودرو به تولید مدل‌هایی از پژو مانند 206 و 405 ادامه داد که البته به‌دلایل مختلفی از جمله محدودیت‌های گسترده در واردات قطعات و هزینه‌ تمام‌شده بالای آنها، با رضایت مشتریان همراه نشد.
به‌هرحال در حالی که به گفته خودروسازان، تعداد خودروهای پژو موجود در جاده‌های ایران در حال حاضر بیش از چهار میلیون دستگاه است، بازگشت شرکت خودروسازی پژو که در سال‌های گذشته از ترک اجباری بازار ایران بسیار متضرر هم شده بود می‌تواند برخی از نیازهای دوسویه در ایران و فرانسه را برآورده کند.

اولین خودروهای تولیدی مشترک، شاید 5/1 سال دیگر


البته ممکن است برای بسیاری از ایرانیان روشن نباشد که این خودروهای تولیدی چه وقت به بازار ایران ارایه می‌شوند. برخی از مسئولان بلندپایه‌ شرکت‌های خودروسازی ایرانی و فرانسوی، اواسط سال 2017 برابر با اردیبهشت سال 96 را زمان تولید نخستین خودرو مطابق قراردادهای جاری اعلام کرده‌اند. باید دید این قرارداد در کنار حضور زودهنگام برخی شرکت‌های خارجی دیگر در ایران، چه هنگام و چه میزان بر وضعیت نامطلوب بازار خودروی ایران تاثیر خواهد گذاشت.

سهم صادرات نفتی و غیرنفتی ایران در مراودات اقتصادی پیشین


اما در حالی قراردادهای جدید، روابط اقتصادی ایران و فرانسه را وارد فاز جدیدی کرده است که حجم این مراودات، پیش و پس از وضع تحریم‌های اقتصادی، اختلاف رقمی زیادی داشته است.
بنا بر اعلام دبیرکل اتاق مشترک بازرگانی ایران و فرانسه، رابطه دو کشور پیش از گسترش تحریم‌ها، حدود چهار میلیارد یورو یعنی حدود 16 هزار میلیارد تومان در سال بود اما پس از گسترش تحریم‌ها، سطح روابط تجاری به 400 میلیون
یورو کاهش یافت. در زمینه نسبت صادرات و واردات هم اگرچه در دوران پیش از تحریم وضعیت کمی بهتر بود اما به‌طور تقریبی همواره نیمی از مراودات به صادرات نفت ایران مربوط می‌شد در حالی‌که صادرات غیرنفتی ایران نسبت به سهم طرف فرانسوی، یک به بیست محاسبه شده است.

ایتالیا، نخستین میزبان ایرانِ پس از تحریم


اما پیش از سفر به کاخ الیزه، ایتالیایی‌ها نخستین میزبان رییس‌جمهور ایرانِ پس از تحریم‌ها بودند. حسن روحانی در میان بدرقه‌ بلندپایه‌ترین مقامات ایتالیایی، «رم» را با دست پر به مقصد پاریس ترک کرده بود و طی قراردادهای تجاری و اقتصادی به ارزش حدود 80 هزار میلیارد تومان در قالب ١٤ سند همکاری در حوزه‌های حمل‌ونقل، راه‌آهن و ریل، همکاری‌های آموزشی و پزشکی، بازرگانی، ایمنی، همکاری‌های بندری، کشاورزی، قرنطینه و حفظ نباتات، پزشکی و دارویی، حجم مراودات اقتصادی دو کشور را تا سطح چشمگیری افزایش داده‌اند.
البته مقامات ارشد دو کشور ادعا کرده‌اند که این قراردادها، تنها شروع همکاری میان ایران و ایتالیا است و سطح مراودات اقتصادی ایران با کشوری که تا پیش از تحریم‌ها بزرگترین شریک تجاری او در اروپا محسوب می‌شد، قطعا به‌مرور افزایش نیز خواهد یافت.

بیم و امیدهای روزهای روشن در قاره سبز


اما در حالی‌که یکی از نگرانی‌های برخی کارشناسان، افزایش حجم واردات ایران و کم‌توجهی به تولید و صادرات پس از آغاز دور تازه همکاری‌های اقتصادی و تجاری و حضور کشورهای بزرگ دنیا در بازارهای ایران، اعلام شده است اما چنین اشتباهی از سوی تیم باتجربه و برنامه‌محور اقتصادی تدبیر و امید، بعید به‌نظر می‌رسد.
سطح حضور ایران در مذاکرات اقتصادی در دوران پساتحریم و نگاهی به متون قراردادهای روزهای اخیر حسن روحانی در قاره سبز حکایت از روزهای خوبی برای مراودات تازه اقتصاد ایران دارد. موضوعی که رییس‌کل بانک مرکزی کشور در هفته گذشته با اعلام پیش‌بینی خود مبنی بر افزایش سطح سرمایه‌گذاری خارجی در کشور تا 50 میلیارد دلار در سال پس از اجرای برجام، از نگاه کارشناسی نیز بر آن صحه گذاشته است.

 

ماه رویان شماره : 321