Logo3
فصلی جدید در روابط ایران و چین آغاز شده است

با روی کار آمدن دولت یازدهم سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر مبنا تقویت مناسبات با کشورهای مختلف دنیا شکل گرفت. روحانی که خود یک دیپلمات برجسته و با تجربه کشور بود، با چیدمانی صحیح در دستگاه دیپلماسی کشور، افق دید این دستگاه را از اشتیاق برای برقراری ارتباط با کشورهای کوچک و فقیر آفریقایی به سمت ارتباط گرفتن با کشورهای قدرتمند دنیا تغییر داد.

روحانی و تیم دیپلماتیک وی نیز اوج این هنرنمایی را در به سرانجام رساندن پرونده هسته‌ای ایران به نمایش گذاشتند و توانستند کشورهای 1+5 که خود بر سر برخی مسایل اختلافات جدی دارند را سر یک میز مذاکره با ایران بنشانند که یکی از این کشورهای چین بود. چین که اکنون به یکی از ابرقدرت‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی دنیا بدل شده است، در معادلات دیپلماتیک روحانی جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داد؛ معادلاتی که سفر رییس‌جمهور این کشور به تهران را می‌توان نقطه عطف آن دانست.

اما روحانی در سفر شی جین پینگ به دنبال چه بود


رییس‌جمهور ایران که در این سفر رابطه با چین را حایز اهمیت دانست، معتقد است که با این سفر، فصلی جدید در روابط ایران و چین آغاز شده است.
گرچه تلاش برای همکاری بیش از پیش در جهت مبارزه با تروریسم و افزایش تعاملات اقتصادی بین تهران و پکن از اهداف این سفر تاریخی عنوان شده است اما روحانی با پررنگ کردن ارتباط با چین، به دنبال آن است تا با تقویت جایگاه ایران در پیمان شانگهای قدرت منطقه‌ای ایران را افزایش دهد. هرچند وی در مسیر تقویت این رابطه نیز نیم نگاهی هم به احیا جاده ابریشم به عنوان شبکه راه‌های به هم پیوسته‌ای که با اهداف تجاری شرق آسیا را به خاور میانه، آفریقا و اروپا متصل می‌کرد یعنی مسیری که تا سده 15 میلادی به مدت 1700 سال، بزرگ‌ترین شبکه بازرگانی دنیا بود، دارد.
احیای این جاده مهم اقتصادی بزرگ که امروز کمرنگ شده، هم برای چین بسیار اهمیت دارد و هم برای ایران . چینی‌ها ایران را پل اتصال خود به بازارهای بزرگ دنیا در اروپا می‌دانند و با اهداف بلند اقتصادی که چینی‌ها برای آینده تجاری و سیاسی خود دیده‌اند، ناگزیر هستند این مسیر را احیا و برای آن پول خرج کنند. روحانی می‌داند که با احیا این جاده، دو اتفاق مهم در حوزه ترانزیت کالا رخ می‌دهد: احیا جاده ابرش دریایی و احیا جاده ابریشم ریلی.
یکی از مهم‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرهای دنیا، شانگهای است که قطب اقتصادی چین محسوب می‌شود و در کرانه چپ رودخانه هوانگ پو در جنوب یانگ تسه با فاصله اندکی از اقیانوس آرام بازوی اقتصادی مهم این کشور است. یکی از اهداف این سفر چینی‌ها به جمهوری اسلامی ایران، اتصال بنادر شانگهای به بنادر ایران در بندرعباس و بوشهر است که می‌توانند از این طریق به بازارهای منطقه و تنگه استراتژیک باب المندب نیز راه یابند؛ اتفاقی که می‌تواند درآمد چشم‌گیری را از مسیر ترانزیت کالا نصیب این کشور کند.
از سویی دیگر راه‌آهن بندرعباس تا مشهد و سرخس یکی از راهبردی‌ترین خطوط ریلی دنیا برای چینی‌ها محسوب می‌شود زیرا می‌توانند از این طریق به بازارهای ایران و بعد از آن، به بازارهای اروپایی و آفریقایی راه پیدا کنند. به همین دلیل چینی‌ها هرچه سریع‌تر و با فراهم شدن شرایط، به دنبال تکمیل این خط راه‌آهن و تبدیل شدن آن به یک جاده ابریشم ریلی هستند.
روحانی به خوبی می‌داند چشم بادامی‌ها از اهمیت این مزیت شبکه ریلی کشور با اطلاع هستند و از همین رو، وی به دنبال آن است تا با استفاده از این مزیت کشور در راستای تقویت جایگاه منطقه‌ای ایران استفاده کند.
روحانی به خوبی می‌داند چینی‌ها ملتی عملگرا هستند و سیاست‌های خود را براساس اهداف از پیش تعیین شده تعریف می‌کنند و با علم به اینکه چینی‌ها به سرعت در حال پیشرفت هستند و برای این روند، نیاز جدی به انرژی دارند؛ دریافته است آنها برای این منظور باید به خاورمیانه نزدیک شوند و در رقابت با کشورهایی همچون عربستان، این ایران است که باید از رقیب سنتی خود سبقت بگیرد.
در شرایط فعلی که تنش میان ایران و عربستان زیاد شده و گفته می‌شود که قطع رابطه کامل میان ایران و عربستان صورت گرفته است، چینی‌ها احساس خطر کرده‌اند مبادا نیاز آنها به انرژی که بخش عمده آن توسط این دو کشور تامین می‌شده، دستخوش نوسان و تغییر شود. آنها به هر صورتی که شده حتی نقش یک میانجیگر بین‌المللی را میان این دو کشور ایفا می‌کنند تا منافع آنان دستخوش تغییر نشود و در واقع باید گفت بی‌شک یکی از اهداف این سفر مهم، میانجیگری است.
از سویی دیگر روحانی به خوبی می‌داند چینی‌ها یک رقیب استراتژیک برای آمریکایی‌ها محسوب می‌شوند و درصدد رسیدن به قله اول اقتصاد دنیا در سال 2035 هستند. روحانی با علم به این موضوع، به دنبال آن است در شرایط پساتحریم، استخوان‌هایی در گلوی آمریکا بگذارد تا هر وقت که واشنگتن تصمیم به تهدید ایران گرفت، این استخوان‌ها او را آزار دهند و در معادلات روحانی، پکن یکی از این استخوان‌ها است.

 

ماه رویان شماره : 320