Logo3
«مرد بیمار خاورمیانه» در خطر است

«مرد بیمار خاورمیانه» در خطر است

کاهش ارزش پول عربستان سعودی خطرات سیاسی بزرگی برای این کشور نفتی به دنبال دارد. این اتفاق در وضعیتی از بی‌ثباتی سیاسی، گزینه‌های زیادی پیش روی ریاض برای پایبندی به وعده خود در خصوص استفاده از ذخایر هنگفت ارزی به منظور دفاع از سیستم ارتباط ریال به دلار که از 30 سال پیش ادامه دارد، قرار نمی دهد. در پی سقوط بهای نفت خام ، تجار ارز به لغو ارتباط ریال عربستان سعودی و پول‌های دیگر تولیدکنندگان نفت در منطقه به دلار اقدام کردند.
این در حالی است که بانک «سوسیته ژنرال» اعلام کرده است دست‌کم به میزان 25درصد فرصتی برای کاهش ارزش ریال سعودی در آینده نزدیک یا 40درصد در صورت ادامه کاهش بهای نفت از سطوح کنونی در سال 2016 وجود دارد.
اما صرف‌نظر کردن از ارتباط اقتصاد سعودی به دلار که در تعاملات این کشور غلبه دارد بلافاصله افزایش قیمت کالاها را به دنبال خواهد داشت که بر سطح معیشتی مردم تاثیر خواهد گذاشت.

مرد بیمار خاورمیانه


در کنار اصلاحات اقتصادی دردناک دیگر که به زودی انجام می‌شود، کاهش ارزش ریال همچنین ممکن است ناآرامی‌های دیگری در کشوری که اطاعت و وفاداری شهروندان به پادشاه در مقابل دریافت خدمات دولتی خوب و سهمی از ثروت نفتی نانوشته است به وجود آورد. جان اسواکیاناکیس کارشناس اقتصادی در ریاض می‌گوید :« کاهش ارزش پول یا لغو ارتباط، این اقتصاد را به بیماری کشنده‌ای دچار خواهد کرد که مساله‌ای فاجعه‌بار خواهد بود.»
برخی از دیپلمات‌هایی که در عربستان سعودی زندگی می‌کنند در صحبت‌های خصوصی می‌گویند لغو سیستم ارتباط به دلار خطر سیاسی بزرگی به شمار می‌رود که این کشور که عملا در جنگ یمن غرق است و حملات خونبار تندروها در آن صورت می‌گیرد، با آن مواجه است.
بزرگترین اقتصاد عربی، پایگاه کوچکی در بخش تولیدات صنعتی دارد و تقریبا همه کالاهای آن با دلار از خارج وارد می‌شود بنابراین کاهش ارزش ریال موجب خواهد شد شهروندان عادی کاهش ارزش درآمد را بدون مشخص شدن هیچ‌گونه مزایای اقتصادی بیشتر از طریق کاهش ارزش صادرات احساس کنند. تاکنون بیشتر شهروندان سعودی از پیامدهای کاهش بهای نفت در امان بوده‌اند چرا که ارزش این سوخت حتی پس از افزایش بهای بنزین به میزان 50 درصد همچنان ارزان است.

چالش‌های بزرگ همراه با بی‌ثباتی سیاسی


شاید این تهدید پایه‌های اقتصادی، مشروعیت خانواده حاکم آل سعود را در بدترین شرایط قرار دهد چرا که در حال حاضر در دوره انتقالی بلندمدت و حساس به نسلی جدید از حاکمان قرار دارد که شش دهه در دست شماری از برادران قرار داشته است. حالتی از تخاصم شدید بین ریاض و تهران ، عربستان سعودی را به طرف ورود به جنگ در یمن سوق داد که هزینه آن کشته شدن 375 شهروند بوده است و ده‌ها نفر نیز در حملات تندروها در داخل این کشور کشته شده‌اند.
شاید وقوع افزایش ناگهانی در هزینه زندگی و سقوط توان خرید به علت کاهش ارزش پول با توجه به شرایط کنونی، اثری ویران‌کننده داشته باشد.
جمال خاشقجی مدیر شبکه خبری العرب گفت: راضی کردن عامه مردم به پذیرش آن بویژه در زمانی که اصلاحات سخت در راه است، بسیار دشوار است.
موسسه پول عربی عربستان سعودی (بانک مرکزی) به حفظ ارزش ارتباطی ریال به دلار در سطح 75/3 ریال تحت هر شرایطی متعهد شده است. با توجه به اینکه عربستان ذخایر ارزی به ارزش 609 میلیارد دلار دارد، بانک مرکزی عربستان می‌تواند برای مدتی پیش از آنکه این ذخایر به پایان برسد ایستادگی کند.
تحقیقاتی که بانک «یو بی اس» انجام داده است می‌گوید: «معتقدیم سطح این ذخایر ارزی به اندازه‌ای بالا است که به بانک مرکزی عربستان اجازه می‌دهد نظام ارزش ارزی را در شرایط کنونی حفظ کند اما این چالش‌ها
بسیار بزرگ است و شاید در صورتی که اصلاحات انجام نشود این ذخایر پولی در مدت پنج تا شش سال آینده به پایان برسد.»

 

ماه رویان شماره : 322