Logo3
انتقال معتادان متجاهر به خانه‌های بازپروری

در حالی‌که در ابتدای سومین هفته از واپسین ماه سال 94، سخنگوی ستاد مبارزه با موادمخدر از آغاز انتقال معتادان متجاهر به خانه‌های بازپروری خبر می‌دهد اما همچنان بسیاری از کارشناسان مسایل اجتماعی، دستگیری معتادان متجاهر را راهکار مناسبی برای کنترل این پدیده مرگبار نمی‌دانند.

پرویز افشار، سخنگوی ستاد مبارزه با موادمخدر از انتقال معتادان متجاهر از ابتدای هفته جاری خبر داده بود و گفت: «این معتادان دوره یک ماهه ترک اعتیاد خود را در مراکز ماده 15 و 16 طی کرده‌اند و حالا به منظور ادامه روند بازپروری به مراکز بازپروری خانه‌های بهاران منتقل می‌شوند. امور اجرایی توسط شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر تهران انجام شده است و از ابتدای هفته جاری این افراد با دستور قضایی به مراکز بهاران معرفی شده‌اند.»

معضل اعتیاد با دستگیری چند معتاد رفع نمی‌شود

 

اما اگرچه بسیاری از متولیان بر این گمان هستند که با اجرای برنامه‌هایی مانند د‌ستگیری معتاد‌ان می‌توانند با چالش کلیشه‌ای اما بحرانی اعتیاد مقابله کنند‌ ولی کارشناسان و فعالان حقوقی و اجتماعی زیادی از کارساز نبودن چنین روش‌هایی سخن می‌گویند. از جمله عبد‌الصمد‌ خرمشاهی، وکیل د‌اد‌گستری نیز می‌گوید‌: «د‌ستگیری د‌رد‌ی را د‌وا نمی‌کند‌. اینکه د‌ر مقطعی معتاد‌ی را د‌ستگیر می‌کنند‌ و به کمپ ترک اعتیاد‌ یا زند‌ان انتقال می‌د‌هند‌ چاره‌ای برای از بین برد‌ن موضوع مواد‌مخد‌ر د‌ر کشور نیست. باید‌ با این مشکل به‌صورت ریشه‌ای‌تری برخورد‌ کرد.»
سیدحسن موسوی چلک، رییس انجمن مددکاران اجتماعی که بر اشتباه و استراتژیک جزیره‌ای برخورد کردن در جمع‌آوری معتادان تاکید دارد، معتقد است: «رفع اعتیاد موضوعی نیست که با یک جلسه و یک برخورد از طریق یک یا چند رسانه حل شود. ما در این زمینه نیاز به یک مدیریت هوشمند داریم و تا وقتی این کار مدیریت نشود، آسیب‌های اجتماعی همچنان باقی می‌مانند.»
وی ادامه می‌دهد: «البته این مدیریت الزاما ایجاد ساختار جدید نیست، ما در حوزه آسیب‌های اجتماعی مشکل ساختاری نداریم، مشکل کمبود شورا نداریم، بلکه نیازمند یک تقسیم کاری ملی هستیم که سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور باید بتواند این کار را انجام دهد.»
همچنین رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران معتقد است: «برخوردهای مقطعی در زمان‌های مشخص در مبارزه و پیشگیری از اعتیاد همچون دستگیری معتادان متجاهر موثر نیست و دستگاه‌های متولی باید این موضوع را به صورت دقیق‌تری پیگیری کنند البته پیشگیری و مبارزه با اعتیاد عزم ملی و عمومی می‌طلبد که در صورت بسیج همه امکانات و همکاری همه مسئولان و مردم قطعا به نتایج بسیار موثری دست خواهیم یافت.»

از وضعیت اعتیاد در کشور آگاهیم


سردار سعید منتظرالمهدی، سخنگوی نیروی انتظامی نیز نظر خود را نسبت به راهکار دستگیری معتادان متجاهر برای مقابله با این پدیده اعلام می‌کند و تاکید می‌کند: «ما از وضعیت اعتیاد در کشور ‌بخصوص در پایتخت آگاه هستیم.
واقعیت این است یکی از دغدغه‌های امروز نیروی انتظامی، معضل موادمخدر است. روز و هفته‌ای نیست که جلسه‌ای برگزار نشود، ما به مسئولیت خود واقفیم و ظرفیت و آمادگی اجرای صد درصدی آن را داریم که در کسری از هفته تمام معتادان متجاهر را در سطح شهر جمع‌آوری کنیم تا سیمای شهر تلطیف شود و ذهن مردم آرام. ولی پاسخ این سوال که آیا این اقدام، همه مشکلات را حل می‌کند، آشکار است؛ نه!»

آزادی و بازگشت معتادان به چرخه اعتیاد


همچنین برخی، از آزادی فوری و بدون نتیجه معتادان متجاهر می‌گویند. بر اساس ادعای برخی مسئولان و نیز فعالان اجتماعی، معمولا معتاد‌ان پس از بازد‌اشت یا به مراکز ترک اعتیاد‌ اجباری منتقل می‌شوند‌ و پس از ترک فیزیکی مواد‌، د‌وباره رها می‌شوند‌ و عموما د‌وباره به اعتیاد‌ بازمی‌گرد‌ند‌، یا با توجه به اینکه مواد‌مخد‌ری همراه‌شان نیست، بلافاصله آزاد‌ می‌شوند!
یک فعال حقوقی در این باره تاکید‌ می‌کند‌: «د‌ر ماد‌ه 16 قانون مبارزه با مواد‌مخد‌ر آمد‌ه است که باید‌ با معتاد‌ متجاهر برخورد‌ شود‌ و تجاهر به معنای بی‌حجابی د‌ر انجام کاری مجرمانه است. نوع برخورد‌ نیز، انتقال به کمپ ترک اعتیاد‌ به مد‌ت شش ماه برای د‌و مرتبه تعیین شده است و پس از آن نیز انتقال به زند‌ان حکمی است که برای این افراد‌ صاد‌ر می‌شود‌.» این وکیل دادگستری می‌افزاید: «با این وجود متاسفانه د‌ر قانون نیامد‌ه که بعد‌ از این چه می‌شود‌؟ یعنی معتاد‌ بعد‌ از آزاد‌ی چگونه باید‌ هد‌ایت شود‌ که د‌وباره وارد‌ این چرخه نشود‌؟ بنابراین تا زمانی که با معضل اعتیاد‌ ریشه‌ای برخورد‌ نشود‌ و مشکلات افراد‌ برطرف نشود‌ این موضوع اد‌امه د‌ارد.»

معتادان در شهر پرسه می‌زنند چون جایی برای نگهداری آنان نیست


مشکل دیگری که در برخی موارد گزارش می‌شود کمبود فضای فیزیکی برای معتادان متجاهری است که دستگیر می‌شوند. محمدرضا آذرنیا دبیر شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر در این باره می‌گوید: «معتادان در شهر پرسه می‌زنند چون جایی برای نگهداری از آنان نیست. فضا و ساختمان ایجاد کردن برای معتادان اعتبار می‌خواهد، ساخت یک بیمارستان ساده نیست بلکه تجهیزات و ملزومات خاص خودش را دارد که هزینه‌بر است.»
اما افشار، سخنگوی ستاد مبارزه با موادمخدر درباره وضعیت انتقال معتادان متجاهر بازداشتی اخیر، به آماده‌سازی خانه‌های بهاران برای ادامه روند بازپروری اشاره می‌کند و می‌گوید: «اخیرا جلسه‌ای با حضور دادستان تهران، قضات و دادسراهای ویژه مرتبط، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر تهران، رییس پلیس موادمخدر تهران، دو تن از معاونین ستاد مبارزه با موادمخدر و همچنین رییس سازمان رفاه شهرداری تهران برگزار شد و تصویب شد معتادانی که در قالب تبصره ب ماده 15 به مراکز ماده 15معرفی شده‌اند و یا به مراکز ماده 16 رفته‌اند و یک ماه درمان خود را گذرانده‌اند، با پیشنهاد مراکز در قالب استفاده از آیین‌نامه مراقبت پس از خروج، سریعا به مراکز بهاران که توسط شهرداری تهران در حال آماده سازی هستند،
منتقل شوند.»

شاید مشکل جای دیگری است


به‌هرحال آنچه که آشکارا هر روزه مقابل چشم هزاران شهروند در ایران اسلامی نمایش داده می‌شود چهره شهرهایی است که در گوشه و کنار خیابان‌ها، پارک‌ها، خرابه‌ها و حتی جدول‌های فاضلاب شهری آن، معتادان متجاهری فرسنگ‌ها دور از شرافت و کرامت انسانی، به کناری افتاده‌اند و هنوز اقدام عملی و کارسازی برای نجات ساختاری و ریشه‌ای آنان صورت نمی‌گیرد.
حالا اگرچه اغلب مشکلاتی از جمله فضای فیزیکی، کمبود اعتبارات و احیانا برخی خلاهای قانونی، بهانه‌هایی برای دشواری پاکسازی چهره‌ شهرها از معضلات اجتماعی عنوان می‌شود اما با وجود همه‌ این مشکلات، به‌نظر می‌رسد ضعف‌های اساسی و موثر احتمالا جاهای دیگری است. آنچه که بیش از همه روند مقابله با معضلات اجتماعی را در کشور ما کم‌رمق کرده است عدم مدیریت واحد هماهنگ و تعاملی از سوی دستگاه‌های مختلف و نیز نبود تئوری‌های روشن و علمی برای حل ریشه‌ای این مشکلات است. مساله‌ای که اکنون در هر سه قوه مورد اهمیت و اهتمام ویژه قرار گرفته است اما تاکنون شواهد و نتایج عملی از خود بروز نداده است.

 

ماه رویان شماره : 326