Logo3

یادداشت

در روزهای اخیر اخباری مبنی بر درز اطلاعات مذاکرات هسته‌ای با گروه 5+1 توسط رژیم صهیونیستی به گوش می‌رسد و بر همین اساس می‌توان دلیل نگرانی محمدجواد ظریف و تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران در طول بیش از 1.5 گذشته را متوجه شد. واشنگتن پست در گزارشی منتشر شده افشا می‌کند: «دفتر نتانیاهو جزییات مذاکرات‌هسته‌ای ایران را
به رسانه‌ها درز می‌دهد.»


در طول مدتی که مسئولیت مذاکرات هسته‌ای به جای شورای عالی امنیت ملی به وزارت خارجه محول شد، اعضای تیم ‌مذاکره‌کننده هسته‌ای ایران از انتشار اطلاعات مربوط به مذاکرات به کسانی که ممکن است برای آن مشکل ایجاد کنند، ابراز نگرانی کردند و یک‌جمله کلیدی در دیپلماسی مذاکره می‌گوید: «انتشار هر خط اطلاعات از داخل مذاکره، یعنی دادن یک‌ امتیاز به طرف مقابل.»
این موضوع همواره مورد ‌تاکید ظریف، رییس تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای و همراهانش بوده است؛ گرچه مذاکره‌کننده آمریکا به‌عنوان ‌عضوی تاثیر‌گذار در روند مذاکرات، به تعهد خود مبنی بر افشا‌ نکردن اطلاعات مذاکره پایبند نماند و این ‌را در سفرهای متعدد آنان قبل و یا بعد از مذاکرات به تل‌آویو یا میزبانی میهمانان اسراییلی در واشنگتن‌ می‌توان دید؛ همان‌چیزی که این روزها به چالشی جدی بین تل‌آویو و
واشنگتن تبدیل شده‌است
واضح است که این کانال ارتباطی، هیچ‌گاه به طور کامل قطع نشد و از همین‌رو اطلاعاتی به درست یا غلط‌ و غلوط‌ شده، اغراق‌آمیز یا تخفیف‌یافته از میزان توافق و عدم‌توافق به مقامات اسراییلی داده می‌شود که بازتاب آن را هم در نشریات وابسته به این رژیم می‌توان دید اما میزان غلو یا تخفیف اطلاعات منتشر شده در این رسانه‌ها مشخص نیست. نتیجه این همه پیچیدگی، این است که مذاکرات تهران و ١+٥ به‌ویژه آن‌گاه که دستیابی به توافق نزدیک می‌شود، از ریاض تا تل‌آویو و از برخی کشورهای عربی تا همسایگان دور‌ و ‌نزدیک، ولوله ایجاد می‌کند
تا این توافق را دورتر و دورتر کنند.
تا به ‌این‌جای ‌کار، حرجی نیست؛ در همه سال‌های گذشته اعتمادی بین ایران و کشورهایی که اکنون برای حل و فصل مسئله هسته‌ای با آن‌ها در‌حال مذاکره است، وجود نداشته و این‌نکته هم بارها از سوی مذاکره‌کنندگان ایرانی مورد تاکید قرار گرفته‌ است. حال اگر در این بین آن‌ها با حربه اطلاعات دادن به اسراییل یا عربستان و غیره، بخواهند روی مذاکره تاثیر منفی بگذارند یا هر اقدام دیگری، مذاکره‌کنندگان ایرانی باید آن‌قدر هوشیاری داشته
‌باشند که آن را خنثی کنند.
اما این حکایت، یک وجهه داخلی هم دارد. تمام یک‌سال‌گذشته جواد ظریف، عباس عراقچی و مجید تخت‌روانچی زیر ضرب و فشار داخلی بوده‌اند که چرا از آنچه داخل مذاکرات می‌گذرد به آن‌ها اطلاعات داده نمی‌شود و عمدتا سردمداران این دعوا هم برخی اعضای تندرو در مجلس بوده‌اند؛ همان‌ کسانی ‌که اتفاقا در برهه‌هایی با انتشار بخش‌هایی از اطلاعاتی که تحت‌عنوان محرمانه با آن‌ها در میان گذاشته‌ شده بود، موجب شکست قدرت چانه‌زنی تیم مذاکره‌کننده ایرانی شدند. در یکی از جلسات همین کمیسیون، رییس کمیسیون می‌گوید: «این اطلاعات محرمانه است و نباید به بیرون درز پیدا کند»، اما یک‌ عضو کمیسیون در جواب به رییس می‌گوید: «خودش در مورد طبقه‌‌بندی اطلاعات تصمیم می‌گیرد
و نظر او را نمی‌پذیرد.»
بدین‌‌گونه، شرایط دست‌کمی از وضعیت مات و پات هم‌زمان ندارد؛ در ‌حالی‌ که وزیرت را از دست داده‌ای و شاه هم در یک قدمی سقوط باشد، چه ‌چیزی برای چانه‌زنی و مذاکره می‌ماند؟! به‌جای آن‌که امنیتی‌ترین کمیسیون مجلس، در مدیریت امنیتی‌ترین، حساس‌ترین و در‌ عین ‌حال فنی‌ترین پرونده کشور به تیم مذاکره‌کننده، کمک فکری برساند و یار شاطر باشد؛ یک‌تنه نقش بار خاطر را برعهده گرفته ‌است.ماجرا اتفاقا همان‌جایی پیچیده‌تر می‌شود که اعضای تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای در بسیاری مواقع، به بهانه انتشار اخبار یا گزارش‌هایی در رسانه‌های اسراییلی، از تریبون رسانه‌های نزدیک به طیف‌ خودشان به باد انتقاد گرفته می‌شوند یا برای ادای توضیح به مجلس کشانده می‌شوند. بارها تیم مذاکره‌کننده گلایه کرده‌اند چرا به جای اعتماد به آنان، به حرف مقامات صهیونیستی و مطالب منتشر شده در رسانه‌های
آن‌ها اعتماد و استناد می‌کنند.
هیچ‌کدام از ما در شرایط فعلی مخاطب سخنانمان و تاویل آنان از سخن خود را انتخاب نمی‌کنیم و این قاعده پیچیده در جهان امروز شامل حال همه می‌شود؛ از مقامات بالای سیستم گرفته تا آن‌ها که در رده‌های پایین‌تر کار می‌کنند. در یک‌ماه آینده، همه این فشارها بیشتر خواهد شد اما هیچ‌کدام از ما به‌عنوان یک رسانه با سطح سیاسی مشخص، مذاکره‌کنندگان، نمایندگان مجلس و... از تاثیر‌گذاری ناشیانه بر مذاکرات مبرا نیستیم.
این روزها، بخشی از آنچه به اسراییلی‌ها مرتبط بود، فاش شد و باید امیدوار بود آن‌ها که در 1.5 سال گذشته در داخل کشور به بهانه‌های مختلف سیاسی مذاکرات‌ هسته‌ای را سیبل قرار دادند، در ضرب‌الاجل موجود تا دستیابی به توافق نهایی هسته‌ای، همدلی پیشه کنند و اگر توافق صورت گرفت، می‌توان آن را به‌صورت فنی و جدی نقد کرد؛ اگر توافق هم به‌دست نیامد باز هم فرصت برای غر ‌زدن بسیار است.
* روزنامه نگار