Logo3
مترجم کتاب هنر در عصر دیجیتال

یک عکاس و پژوهشگر معتقد است؛ شاید عمر هنر دیجیتال در ایران بسیار کوتاه باشد و شاید فقط بتوان به چند دوره اخیر نمایشگاه‌های سالانه هنر دیجیتال تهران اشاره کرد، اما به همان نسبت هنر دیجیتال در میان هنرمندان نسل جوان به‌شدت در حال گسترش است.

مهدی مقیم‌نژاد که به‌تازگی کتاب هنر در عصر دیجیتال با ترجمه‌ او و محمدعلی مقصودی وارد بازار کتاب شده است، درباره‌ آشنایی‌اش با این کتاب به زبان اصلی و احساس ضرورت برای ترجمه، می‌گوید: اگر بخواهم به‌عنوان هنرمند پاسخ بدهم، باید بگویم که احتمالا بین هم‌نسلانم از جمله اولین کسانی بودم که به عکاسی و تصویرپردازی دیجیتال رو آوردم و آثار هنری‌ام را بر مبنای شیوه‌ خاصی از فتومونتاژ قرار دادم. بنابراین پای تعلق خاطر شخصی هم در میان است.
او ادامه می‌دهد: به‌عنوان یک پژوهشگر، پاسخ درخورتری برایتان دارم. در فاصله سال‌های 1384 تا 1389 یعنی پایان انتشار «فصلنامه هنر» بخش جدیدی به آن اضافه شد با نام «هنرهای چندرسانه‌ای» که من در تمام آن دوران دبیر این بخش بودم. به‌طور طبیعی، وظیفه سفارش تالیف یا ترجمه مقالاتی برعهده من بود که یک استراتژی معین را دنبال می‌کرد پیوند هنر و فناوری و استفاده از امکانات بیانی آن. به‌طور دقیق‌تر، داستان به نخستین مقاله‌ای برمی‌گردد که در سال 1384 با عنوان «درآمدی بر هنرهای چندرسانه‌ای» نوشتم و برای نوشتن این متن، کتاب‌های انگلیسی بسیاری را در حوزه هنرهای جدید خواندم که نام برخی از منابع مورد استفاده در پایان همان مقاله آمده است.
این عکاس همچنین می‌افزاید: کتاب هنر در عصر دیجیتال
از جمله‌ این کتاب‌ها نبود و من بعدتر با آن آشنا شدم. به نظرم کتاب، مرجع خوبی بود. این کتاب، تصویر بنیاد است و در حیطه هنرهای دیجیتال این موضوع اهمیت بسزایی دارد که مخاطبان دست‌کم نمونه‌ آثار را ببینند تا بفهمند دقیقا محتوای متن درباره چیست. نکته جالب توجه این‌که در کتاب «بروس وندز» که خودش علاوه بر کار پژوهشی به‌عنوان هنرمند نیز در زمینه هنرهای دیجیتال فعال است، در کنار تصاویر، توضیحات مفصلی نیز آمده و از هنرمندان مشهور نیز نقل قول‌های بسیاری داریم. افزون بر این، ضمیمه‌های این کتاب بی‌اندازه ارزشمند است و راه را برای مطالعات بیشتر می‌گشاید.
مقیم‌نژاد در پاسخ به این سوال که دسته‌بندی‌های این کتاب درباره هنر دیجیتال تا چه اندازه برای کاربران و مخاطبان ایرانی مفید است، می‌گوید: ممکن است به ظاهر سرفصل‌هایی مانند لیزر و هولوگرافیک آرتیا لایت آرتبه‌شکل مستقل در کتاب نباشد، اما نویسنده از مجرای فصل‌های دیگر، به نمونه و ایده‌های این‌گونه گرایش‌های هنر دیجیتال نیز پرداخته است.
در مجموع و از زاویه دید نظری باید بگویم که همه‌ کتاب‌هایی که با هر عنوانی به بحث شکل‌پذیری هنر در سایه فناوری‌های جدید می‌پردازند فصول مشترک بسیار زیادی دارند و از این نظر، این کتاب دربرگیرندگی قابل قبولی دارد.
او ادامه می‌دهد: به‌جز هنرمندانی که در قالب نمایشگاه‌های عموما انفرادی و گاه گروهی تلاش کرده‌اند در آثار خود از قالب‌های بیانی جدیدتر در رسانه‌ای بخصوص استفاده کنند (مانند ویدیوآرت‌ها یا تجربیات تصویرپردازی‌های دیجیتالی در حیطه عکاسی یا نقاشی یا تصویرسازی) عمر هنر دیجیتال در ایران بسیار کوتاه است. از این نظر شاید بتوان به چند دوره اخیر نمایشگاه‌های سالانه هنر دیجیتال تهران (تاداکس) به‌عنوان یک رویداد مستقل اشاره کرد، اما به همان نسبت هنر دیجیتال در میان هنرمندان نسل جوان ما به‌شدت در حال توسعه است.
مقیم‌نژاد با اشاره به این‌که جای چنین کتاب‌هایی در بازار نشر ایران خالی است، می‌گوید: تا جایی که من می‌دانم احتمالا «هنر در عصر دیجیتال» نخستین کتاب تاریخی - نظری مستقل در حیطه هنرهای دیجیتال به زبان فارسی است. مانع اصلی چاپ کتاب‌هایی در این زمینه نیز در حیطه‌ مخاطب‌یابی نیست، چون ایمان دارم می‌توان مخاطبان بالقوه‌ بسیاری در این زمینه متصور بود. مشکل اصلی را باید در حوزه معلومات و حوزه تکنیکی و اقتصادی این‌گونه کتاب‌ها جست.
این عکاس می‌افزاید: از نقطه‌نظر تکنیکی نیز کتاب‌های مرتبط با هنر دیجیتال باید با کیفیت قابل قبول چاپ شوند. این‌گونه کتاب‌ها عمدتا تصویری و تمام‌رنگی هستند و همه‌ اینها کار تولید، برچسب قیمت و بالطبع فروش آن را بسیار دشوار می‌کند. با همه‌ این اوصاف من از همکاری با انتشارات سوره و بویژه آتلیه گرافیک آن بسیار خشنود هستم.

 

ماه رویان شماره : 319