Logo3

یادداشت 

دولت دو پیشنهاد جدید درباره هدفمندی یارانه‌ها برای عرضه تک نرخی بنزین و کاهش پرداخت یارانه نقدی به مجلس ارایه کرده است، اما به نظر می‌رسد راهکارهای جایگزین دیگری مبتنی بر تامین یارانه از محل واقعی کردن قیمت انرژی برای پر‌مصرف‌ها هم قابل بررسی باشد.
پیشنهاد جدید دولت درباره هدفمندی یارانه‌ها عملا مصوبه کمیسیون تلفیق مجلس در زمینه حذف یارانه‌بگیران با درآمد ماهیانه بالای 2.5 میلیون تومان را که در صحن هم به تصویب نرسیده بود به حاشیه برد.
دولت برای اجرای مرحله سوم هدفمندی یارانه‌ها دو پیشنهاد ارایه کرده است. نخست این‌که سهمیه‌های بنزین حذف شود و بنزین در سال آینده به صورت تک نرخی و با قیمت 1000 تومان عرضه شود، با این اقدام حدود سه هزار میلیارد تومان
به درآمدهای دولت اضافه می‌شود.


دوم این‌که دوره پرداخت یارانه نقدی به مردم از 30 روز به 35 روز یک‌بار تبدیل شود. در نتیجه، دولت به جای 12 بار پرداخت یارانه نقدی به مردم در طول یک‌سال، 10 بار یارانه نقدی پرداخت می‌کند و هفت هزار میلیارد تومان نیز از این طریق در خزانه دولت باقی می‌ماند.
با تصویب و اجرایی شدن پیشنهاد دولت، کسری بودجه هدفمندی جبران شده و درآمدهای هدفمندی یارانه‌ها حدود ده هزار میلیارد تومان افزایش می‌یابد.
به نظر می‌رسد تصویب پیشنهاد دولت در مجلس با واکنش‌هایی مواجه باشد، چرا که از طرفی تمامی یارانه‌بگیران از دریافت دو ماه یارانه نقدی محروم می‌شوند که احتمالا در افکار عمومی هزینه بیشتری نسبت به وجود درصدی از اشتباه در شناسایی و حذف یارانه خانوارهای پردرآمد در جامعه دارد.
از طرف دیگر نیز با حذف بنزین سهمیه‌ای برای عموم مصرف‌کنندگان، تمامی افرادی که در حد سهمیه‌های موجود از بنزین استفاده می‌کنند با افزایش 300 تومانی قیمت بنزین مواجه شوند. پیش‌بینی می‌شود با تک نرخی شدن بنزین و از بین رفتن سهمیه‌ها به عنوان ابزار انگیزشی مردم برای کنترل مصرف، میزان رشد مصرف بنزین نیز تا حدودی افزایش یابد.
مقایسه مصوبه کمیسیون انرژی درباره یارانه‌ها با پیشنهاد دولت
در مقابل این امکان برای دولت فراهم است تا به جای پافشاری بر این پیشنهاد که موجب افزایش فشار اقتصادی به عموم مردم و ایجاد نارضایتی خواهد شد، به سراغ اجرای مصوبه کمیسیون انرژی مجلس یعنی افزایش قیمت حامل‌های انرژی برای مصارف بی‌رویه پرمصرف‌ها برود تا هم عموم مردم که در حد الگوی مجاز مصرف، از این حامل‌ها استفاده کنند و با افزایش هزینه مواجه نشوند و هم کسری بودجه هدفمندی یارانه‌ها به جای عموم مردم از جیب
پرمصرف‌ها تامین شود.
این گزارش حاکی است محاسبات صورت گرفته نشان می‌دهد اگر دولت قیمت گاز را صرفا برای مصارف بی‌رویه افزایش دهد به گونه‌ای که قیمت این حامل انرژی در پله آخر به قیمت آزاد برسد، سالانه 3000 میلیارد تومان افزایش درآمد خواهد داشت. هم‌چنین دولت با افزایش قیمت بنزین آزاد به 1500 تومان، می‌تواند سه هزار و پانصد میلیارد تومان درآمد کسب کند. با این اقدام قیمت بنزین سهمیه‌ای 700 تومان برای عموم مردم که در حد سهمیه‌ها بنزین مصرف می‌کنند، تغییری نخواهد داشت و تاکسی‌ها و وانت‌بارها نیز با افزایش هزینه سوخت مواجه نمی‌شوند.
در نتیجه، دولت می‌تواند بدون کاهش یارانه نقدی عموم مردم، کسری بودجه هدفمندی را از محل اصلاح قیمت گاز و بنزین برای پرمصرف‌ها جبران کند. این اقدام در کاهش شدن مصرف انرژی در کشور نیز موثر خواهد بود.