Logo3
مزایای بی‌نظیر آزادراه شیراز-اصفهان

شاید اگر دولتمردان قبل خوش‌قول بودند، حالا آزادراه بزرگ شیراز-اصفهان، به بهره‌برداری رسیده بود و میلیون‌ها نفر از مردم دو استان فارس و اصفهان و بلکه استان‌های دیگر کشور می‌توانستند از مزایای این پروژه عظیم، بهره ببرند. اما این طرح 40 ساله در حوزه راهسازی، این بار نیز در مقامِ اجرا با موانع پرشماری مواجه شد و آزادراهی که قرار بود پیچ و خم‌های پیوند دو استان بزرگ فارس و اصفهان را کاهش دهد، خود در مسیر پرپیچ و خمی قرار گرفته است. هرچند حالا به‌نظر می‌رسد این پروژه به گردنه‌های حساس‌تری رسیده و امیدواری برای اتمام عملیات آن بیشتر شده است.

 

فارس، تنها استان پهناور کشور بدونِ حتی یک کیلومتر آزادراه!


آنگونه که سیدمحمدعلی افشانی، استاندار فارس می‌گوید، فارس تنها استان پهناور کشور با پنج میلیون نفر جمعیت است که حتی یک کیلومتر آزادراه ندارد و ترافیک بالای جاده‌ای این استان به دلیل موقعیت ویژه نسبت به استان‌های همجوار خود موجب شده که میزان تلفات بسیار بالایی نیز در طول سال داشته باشد.
البته بر اساس اعلام هوشنگ عشایری، مدیرکل سابق راه و شهرسازی فارس، این استان با داشتن حدود 50 هزار کیلومتر راه –معادل 12 و نیم درصد کلِ راه‌های کشور- از منظر طول راه‌ها مقام اول کشور را دارد. طول بزرگراه‌های استان فارس نیز نزدیک به یک هزار و 410 کیلومتر اعلام شده بود و در زمینه ساخت بزرگراه در استان نیز فارس پس از اصفهان رتبه دوم کشور را در اختیار دارد. این استان از لحاظ طول راه‌های اصلی، فرعی و روستایی هم در مقام‌های سوم یا چهارم کشور قرار دارد.
اما خداداد مقبلی، مدیرکل فعلی راه و شهرسازی استان فارس، می‌گوید: در فارس ۲۳ هزار و ۷۷۸ کیلیومتر راه نیازمندیم که از این میزان ۱۵ هزار و ۸۴۳ کیلومتر ساخته شده، 2 هزار و 9 کیلومتر در حال ساخت است و ۵ هزار و ۹۲۶ کیلومتر دیگر نیازمند هستیم. در خصوص راه‌های همسنگ با کشور استان فارس ۱۱ درصد کل را شامل ۴۳ هزار و ۹۰۰ کیلومتر در اختیار دارد.
از سویی دیگر، ‌استان فارس بر سر کریدورهای ترانزیتی‌ شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب قرار دارد و موقعیت خاص استان فارس در جنوب کشور، موجب شده که پروژه آزاد راه اصفهان ـ شیراز نه‌تنها برای مردم این استان‌ها، بلکه برای استان‌های همجوار از جمله بوشهر، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد و هرمزگان نیز بسیار مهم شود. همین وضعیت باعث شده که از این پروژه به‌عنوان یک فرصت تاریخی برای سرمایه‌گذاری در منطقه یاد شود و این پروژه‌ی راهسازی، توجیه اقتصادی بسیار بالایی نیز پیدا کند.
در هر صورت به‌نظر می‌رسد استاندار فارس برای آنکه پروژه آزاد راه شیراز–اصفهان را مهم‌ترین پروژه فعلی استان به حساب آورد، دلایل زیاد و آشکاری در دست دارد.

مزایای بی‌نظیر آزادراه شیراز-اصفهان


استاندار فارس آزادراه شیراز –اصفهان را از جهت مزایای آن در سطح کشور بی‌نظیر می‌داند. افشانی تاکید می‌کند که پروژه آزادراه شیراز – اصفهان برای مدیران استان فارس دارای اهمیت ویژه‌ای است و به سرانجام رسیدن آن منافع بی‌شماری را برای مردم نیز به دنبال خواهد داشت.
آنگونه که از مستندات مطالعاتی پروژه آزادراه شیراز-اصفهان مشخص می‌شود، با بهره‌برداری از آن و با حذف سه گردنه صعب‌العبور و تغییر مسیرها، دست‌کم 130 کیلومتر مسافت بین این دو شهر کوتاه‌تر می‌شود و تاثیر فراوانی نیز در زمان سفر، صرفه‌جویی در سوخت و استهلاک خودروها خواهد داشت؛ گفته می‌شود که زمان سفر بین این دو کلان‌شهر، به میزان دو ساعت و مصرف سالانه‌ی سوخت به میزان ‌136 میلیون لیتر کاهش می‌یابد. همچنین بیش از 180 میلیارد ریال کاهش هزینه ناشی از تلفات و تصادفات جاده‌ای را به همراه خواهد داشت.
این پروژه در اتصال منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی به مرکز کشور نیز نقشی عمده ایفا می‌کند.
با این وجود، بسیاری مهمترین مزیت این آزادراه را اتصال شاهراه گردشگری ایران از تهران به قم، اصفهان، شیراز و بوشهر و اتصال اتوبانی دریای خزر به خلیج فارس تلقی می‌دانند.

اجرای پروژه، در قالب دو قطعه مجزا


طرح احداث آزادراه شیراز- اصفهان و پی‌ریزی آن، دست‌کم 40 سال سابقه دارد اما تا ابتدای انقلاب هنوز در مطالعات اولیه باقی مانده بود. اگرچه کلنگ اجرای این طرح از سوی مسئولان دولت دهم، حدوداً 32 سال پس از انقلاب و در اواخر سال 89 بر زمین زده شد اما آنگونه که مسئولان می‌گویند فاز اجرایی رسمی آن از شهریور سال 91 آغاز شد.
این آزادراه که با هدف تکمیل کریدور شمال به جنوب کشور با طول 230 کیلومتر و اعتباری بالغ بر 1750 میلیارد تومان، در دو باند مجزا دو شهر بزرگ کشور را به یکدیگر وصل می‌کند؛ شامل یک باند از «تنگ خیاره» شهر صدرا تا «سده» شهرستان اقلید و باند دیگر از سده اقلید تا «ایزدخواست» شهرستان آباده می‌شود. در زمان کلنگ‌زنی پروژه اعلام شده بود که مسئولیت ساخت قطعه نخست در اختیار قرارگاه خاتم‌الاوصیا و قطعه دوم به بخش خصوصی واگذار شده است. این آزادراه مرحله اجرایی دیگری نیز از سمت اصفهان تا کیلومتر 116 به موازات محور موجود خواهد داشت.

سکته‌های پی‌درپی در روند عملیاتی


دست‌کم بر اساس پیش‌بینی‌ها و اظهارات مسئولان وقت دولتی و غیردولتی مرتبط با این پروژه بزرگ، مدت زمان بهره‌برداری از آن تا همین امروز هم با تأخیر نسبتاً زیادی همراه شده است. سکته‌های پی‌درپی در روند عملیاتی این پروژه باعث کند شدن پیش‌روی آن شده بود.
خداداد مقبلی، مدیر کل راه و شهرسازی فارس دلیل پیشرفت تنها ۳۰ درصدی پروژه آزاد راه شیراز به اصفهان را طی دوسال گذشته، راکد بودن این پروژه طی این زمان می‌داند و می‌گوید: در این بازه زمانی عملاً کار خاصی بر روی آن انجام نمی‌شده است. وی ادامه می‌دهد: این پروژه مشارکت دولت و بخش خصوصی بود اما پیمانکار مربوطه توان مالی انجام این پروژه را ندارد. البته ظرفیت مالی و توان پیمانکار در اول پروژه مد نظر قرار داده شده بود و این پیمانکار در زمان واگذاری پروژه توان انجام کار را داشته اما طی چند سال گذشته کارهای دیگری را نیز شروع کرده که باعث کاهش حرکتی در این پروژه شده است.
مقبلی در عین حال با اشاره به جلسات مختلف با حضور پیمانکار طی دو ماه گذشته، تأکید می‌کند که استاندار فعلی فارس جلسات متعددی را با وزارتخانه برگزار کرده و پیگیر است که هرچه سریعتر وضعیت این پروژه ساماندهی شود.

و هر بار بارقه‌های امید...


در هر صورت، هر بار بازدیدهای مسئولان ارشد استانی و کشوری از این پروژه مهم، بارقه‌های امید را پس از وقفه‌های نسبتاً طولانی، روشن می‌کند؛ در آخرین اقدامات در این زمینه، چند روز پیش استاندار فارس، میرشفیعی معاون آزادراه‌های وزارت راه و شهرسازی را به همراه تعدادی از مدیران استان و پیمانکاران مرتبط را ساعت‌ها به شهرستان‌های مختلف تحتِ اجرای این پروژه کشاند و در حاشیه این سفر سنگین کاری، نسبت به پیش‌روی پروژه بزرگ راهسازی جنوب کشور، اظهار امیدواری کرد.
استاندار فارس گفت: تزریق اعتبار سه هزار میلیارد ریالی به روند اجرایی این پروژه عظیم در شش‌ماهه اخیر شتاب ویژه‌ای بخشیده است و مقایسه میان بازدید شش ماه قبل و بازدید امروز از این پروژه مهم ارتباطی و ترانزیتی نشان می‌دهد که فعالیت‌های صورت‌گرفته در تمام قطعات پروژه سرعت هماهنگ گرفته و امیدوار کننده است.
سید محمد علی افشانی با بیان این که استانداری فارس به صورت کامل و جدی پشتیبان مجریان و پیمانکاران این طرح است، تصریح کرد: انتظار داریم پیمانکاران این پروژه ظرفیت‌ها و امکانات بیشتری را در اجرای این پروژه فعال کنند تا شاهد سرعت گرفتن در اجرا و بهره‌برداری از این آزادراه در مدت زمان لازم باشیم.
استاندار فارس همچنین با اشاره به اینکه منفعت اصلی از اجرای آزاد راه شیراز – اصفهان نصیب مردم خواهد شد، اظهار داشت: با توجه به سود مشارکت قابل توجهی که دولت برای سازندگان این طرح در نظر گرفته است، امیدواریم مجریان آزادراه شیراز – اصفهان تلاش خود در زمینه ساخت این پروژه را افزایش دهند.

آیا انتظارها به سر خواهد رسید؟


اگرچه استاندار فارس، پس از آخرین بازدید خود از روند اجرایی این پروژه امیدوار به نظر می‌رسد و هفته دولت سال 97 را نیز آخرین پیش‌بینی برای بهره‌برداری از این پروژه عنوان می‌کند اما تجارب پرشمار گذشته و شرایط بسیار دشوار اقتصادی فعلی کشور، شرایط را برای نمایندگان دولت نه‌تنها در این پروژه بلکه در اکثر حوزه‌های استان سخت نشان می‌دهد. در عین حال، طولانی‌تر شدن این پروژه مهم در استان‌های پهناور فارس و اصفهان، هرگز نمی‌تواند اتفاق طبیعی جلوه داده شود و از این رو شرایط برای مسئولان فعلی استان فارس و در رأس آنها، استاندار فارس نیز حساس و حیاتی به شمار می‌آید.
در حقیقت، استاندار فارس ناگزیر است حتی با دست خالی، به انتظارات بالای مردم از خود در حوزه‌های مختلف پاسخ دهد؛ مسئولیتی که به‌نظر می‌رسد افشانی باتجربه، بتواند از پس آن برآید.

 

ماه رویان شماره : 331